Σκηνοθεσία: Μπουγιάρ Αλιμάνι
Σενάριο: Μπουγιάρ Αλιμάνι
Παίζουν: Λούλι Μπίτρι, Καραφίλ Σένα, Τόντι Λιούπι, Μιρέλα Νάσκα
Γλώσσα: Αλβανικά
Διάρκεια: 83'


Φεστιβάλ Βερολίνου 2011:
Βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κινηματογραφικών Αιθουσών Τέχνης



Ένας καινούργιος νόμος επιτρέπει για πρώτη φορά την ερωτική επαφή ανάμεσα σε συζύγους στις φυλακές των Τιράνων. Η Elsa ταξιδεύει από το μακρινό Πόγκραντετς μια φορά τον μήνα για να συναντήσει τον άντρα της στην φυλακή. Ο Spetim επίσης επισκέπτεται την φυλακή για να δει την γυναίκα του. Έξω από τους τοίχους των φυλακών οι δύο σύζυγοι ερωτεύονται, αλλά έρχονται αντιμέτωποι με το οικογενειακό, αλλά και το κοινωνικό τους περιβάλλον. Όταν η κυβέρνηση της Αλβανίας αποφασίζει να δώσει αμνηστία σε 200 φυλακισμένους - μεταξύ των οποίων είναι και οι σύντροφοί τους - η Elsa και ο Spetim αναγκάζονται να επιστρέψουν στην κοινωνικά αποδεκτή οικογενειακή ζωή τους, δηλαδή στη μοναξιά. Μέχρι που ένα τραγικό γεγονός θα τους φέρει και πάλι μαζί.


Δείτε το trailer της ταινίας από το YouTube: Η αμνηστία

Λιγα λόγια απο τον σκηνοθέτη για την ταινία του...
Η Έλσα και ο Σπετίμ κουβαλάνε τις ιστορίες πολλών ανθρώπων που γνώρισα στην πατρίδα μου. Οι ήρωες προέρχονται από το βαθύ περιθώριό της, εκεί όπου οι άνθρωποι αγαπούν, πονάνε, ταξιδεύουν. Και οι δύο τους έχουν κάθε λόγο να μην είναι μαζί και όλους τους λόγους να είναι μαζί. Η γυναίκα προσπαθεί να αναγεννηθεί μέσα από τον έρωτα και ο άντρας να βρει τον χαμένο του εαυτό. Αναζητούν καθαρές σταγόνες σε μια λάσπη ζωής που τους πνίγει. Η παλιά Αλβανία συγκρούεται με την καινούργια. Το ηθικό παλεύει με το πάθος και το τίμημα είναι βαρύ. Όλα αυτά σε μια Αλβανία η οποία προσπαθεί να βρει το πρόσωπο της στον δρόμο προς την Ευρώπη.

Αποσπάσματα από συνέντευξη του σκηνοθέτη.....
Γιατί επέλεξες τον τίτλο "Αμνηστία" για την ταινία σου;
Ο αρχικός τίτλος ήταν “Πέρα από την Αμνηστία” όπως υπάρχει αυτός ο έρωτας πριν και μετά την αμνηστία, αλλά και τι σημαίνει συγχώρεση σε συμβολικό και πραγματικό επίπεδο. Και η αλήθεια είναι ότι ο Γάλλος συμπαραγωγός όταν συζητούσαμε τον τίτλο, μου λέει “ok, “Beyond Amnesty” στα αγγλικά ισχύει αλλά στα γαλλικά δεν είναι και τόσο καλό, θα πρέπει να το κάνουμε “Αμνηστία”". Κι έτσι, μέσα απ’ αυτό το “αστείο” στο τμήμα Crossroads του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ξεκίνησα να το ονομάζω “Αμνηστία”. Και είναι και όλες οι ταινίες μικρού μήκους μου μονολεκτικές (“Το Κατώι”, “Υγραέριο”, “Μπούσουλας”, “Πυξίδα”). Είναι πιο μίνιμαλ.
Μίλησε μου λίγο γι’ αυτό το νέο νόμο στις φυλακές της Αλβανίας. Τι ακριβώς σου κίνησε το ενδιαφέρον για να γυρίσεις αυτό το θέμα;
Ισχύει ακόμα. Πριν τρία χρόνια βγήκε αυτός ο νόμος κι επειδή είχαμε περάσει μια πολύ μαύρη κομουνιστική περίοδο, κυρίως με τις φυλακές που ήταν οι πολιτικοί κρατούμενοι, η Αλβανία έκανε αυτό το βήμα, άλλωστε είναι κι ένας από τους όρους της Ε.Ε. για την ένταξη της Αλβανίας. Ανάμεσα σ’ όλα τα άλλα, ήταν και το φτιάξιμο ειδικών κελιών ώστε να συνευρίσκονται για ερωτική επαφή οι σύζυγοι των φυλακισμένων. Στάθηκα σ’ αυτό, μου άρεσε πάρα πολύ, με την έννοια ότι αισθάνθηκα κάτι πολύ ενδιαφέρον και σε κινηματογραφικό επίπεδο θα ήταν αυτή η βάση, αυτός ο τοίχος, αυτή η γη ας πούμε που θα πάταγα για να γράψω το σενάριο. Όπως κι έγινε. Ακόμα και μόνο λέγοντας αυτό το πράγμα, έχει πολύ ενδιαφέρον για όποιον το ακούει. Και με τις τρεις γραμμές από τη σύνοψη ακόμη. Κινεί το ενδιαφέρον να πας να δεις τι ακριβώς συμβαίνει.
Εσύ είχες κάποιο γνωστό που επωφελήθηκε, ή ήρθες σε επαφή με αφορμή την ταινία με επισκέπτη ή κρατούμενο;
Όχι, κανέναν απολύτως. Απλώς είχα ρωτήσει κάποια τεχνικά πράγματα μερικούς αστυνομικούς. Πώς έρχονται, πώς μπαίνουν μέσα, τι κάνουν κλπ. Δεν είχα καμία επαφή με ανθρώπους που πήγαιναν στις φυλακές για να κάνουν έρωτα. Είναι σαν “ινκόγκνιτο” λίγο-πολύ αυτό, δηλαδή οι άνθρωποι που πηγαίνουν εκεί, για την “επίσκεψη”, δεν δηλώνουν ακριβώς τον λόγο της παρουσίας τους. Ακόμη η παλιά Αλβανία, το κατεστημένο, η “βαριά” κοινή γνώμη, είναι λίγο εναντίον τους. Δηλαδή δεν μπορείς να τους δηλώσεις ό,τι πάω να δω τον άντρα μου και να κάνω σεξ μαζί του στη φυλακή. Είναι “μη μου άπτου” αυτά τα πράγματα, οπότε δεν θα είχα απ’ αυτούς πληροφορίες.
Εκτός όμως από το συγκεκριμένο κανονισμό των φυλακών που είναι καινούριος, συναντάμε κι ένα “έθιμο” πολύ παλιό: την εκδίκηση για λόγους τιμής. Πόσο ισχυρό είναι αυτό στις μέρες μας στην Αλβανία;
Κοίταξε, προβλήθηκε η ταινία μου στο Πόγκραντετς πριν λίγες μέρες, στην πόλη όπου έγιναν τα γυρίσματα, εκεί που είναι η λίμνη, και πριν ξεκινήσει η προβολή ένας από τους γνωστούς μου που με είχε βοηθήσει τότε στην ταινία, μου λέει “πριν δύο μέρες ένας παππούς σκότωσε τη νύφη του εν ψυχρώ”. Οπότε λέω ότι μάλλον έχω δίκιο. Δηλαδή, δεν έλεγα τόσα ψέματα, δεν ήταν ένα φινάλε σοκαριστικό, δεν ήταν σόου δηλαδή, για να κάνω εντύπωση. Συμβαίνουν αυτά τα πράγματα. Δηλαδή, όπως πρόσεξες και στην ταινία, ο πεθερός της μία τη συγχωρεί, δύο τη συγχωρεί, αλλά την τρίτη φορά ήταν ανεπίτρεπτο γι’ αυτόν. Άσχετα αν είμαι με τους νέους, με το ζευγάρι που ερωτεύεται, δεν θα πω τη λέξη “παράνομος” έρωτας, άλλωστε δεν ξέρουμε τι είναι νόμιμο και τι παράνομο, εμείς πάντοτε βάζουμε τους όρους.
Θα έλεγα ωστόσο ότι η “Αμνηστία” δεν αφορά μόνο την σύγχρονη Αλβανία αλλά και την Ελλάδα, και γενικά αρκετές χώρες που ακροβατούν μεταξύ της Ανατολής και της Δύσης.
Προφανώς, είμαστε Βαλκάνιοι και τα ‘χουμε αυτά. Ακόμα και στην Ελλάδα υπάρχει αυτή η φράση “να μη δίνεις δικαίωμα στη γειτονιά”. Είναι εντελώς γελοίο. Είναι ακριβώς αυτό που με ρωτάς. Απ’ έξω πρέπει να δείξουμε μια εικόνα “καθαρή”. Δεν πρέπει να κάνουμε αυτό, δεν πρέπει να κάνουμε εκείνο. Μια κοινωνία “καθώς πρέπει” δηλαδή. Αυτό λένε κι οι Αλβανοί. Δηλαδή, ήρθε και στο σπίτι ο γκόμενος, ε, πια αυτό δεν αντέχεται. Την άλλη μέρα ο πεθερός δεν θα ‘βγαινε έξω, δεν θα ‘βγαινε στην πόλη. Κι εγώ είμαι μαζί του, ξέρεις, πολλές φορές παρεξηγούν τη σχέση που έχω ως σκηνοθέτης κι σεναριογράφος με την εικόνα αυτή, δηλαδή με την φιγούρα, που είναι στην ουσία κι αυτός θύμα. Και πολλές φορές λέμε “η παλιά Αλβανία έτσι, αλλιώς κλπ”. Αλλά είναι μια πολύ πονεμένη εικόνα κι αυτή του παππού…
Ποιο θα είναι το επόμενο βήμα σου μετά την "Αμνηστία";
Το “Gold”. Είναι για τα ορυχεία. Παιδιά που μετά το σχολείο πάνε να δουλέψουν στα ορυχεία. Και δείχνει τη σχέση μιας μάνας με τον γιο της. Διαδραματίζεται κι αυτό στην Αλβανία. Η τρίτη ταινία μπορεί να είναι ελληνική. Έχω ένα θέμα, μια ιδέα, θα δούμε. Ούτως ή άλλως δουλεύω γρήγορα…
Όντως, κάνεις ταινίες σχεδόν κάθε χρόνο!
Ναι, απ’ το 2002 έχω τέσσερις μικρού μήκους και μία μεγάλου μήκους, μέσα σε οχτώ χρόνια. Με συμμετοχές σε πάρα πολλά φεστιβάλ… Και να είμαι και μετανάστης, έτσι; Να έχω ένσημα, ένα μισθό, να πληρώνω ενοίκιο. Δεν ζω από τις ταινίες.





Η αφίσα της τανίας 1 και 2