Σκηνοθεσία: Τζιμ Τζάρμους

Σενάριο: Τζιμ Τζάρμους
Παίζουν: Μπίλ Μάρεϊ , Τζ. Λανγκ, Σάρ. Στόουν, Ζ. Ντελπί, Φρ. Κόνροϊ, Τζ. Ράιτ, Τ. Σουίντον
Γλώσσα: Αγγλικά
Διάρκεια: 106΄

Μεγάλο Βραβείο Φεστιβάλ Καννών 2005
Υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα (Φεστιβάλ Καννών 2005)

O ιδιόρρυθμος πενηντάρης Ντον μένει και πάλι μόνος όταν η Σερί, η τελευταία του ερωμένη, τον παρατά. Κι ενώ αποφασίζει να περάσει λίγο χρόνο με τον εαυτό του, το μυστηριώδες ροζ γράμμα που θα λάβει, θα τον αναγκάσει να αναλογιστεί το παρελθόν του. Είναι από μία ανώνυμη πρώην ερωμένη που του ανακοινώνει ότι έχει έναν δεκαεννιάχρονο γιο που αυτή τη στιγμή αναζητά τον πατέρα του. Απρόθυμος να κάνει το οποιοδήποτε ταξίδι αλλά αποφασισμένος να διαλευκάνει το "μυστήριο", ο Ντον κάνει μία λίστα με τις γυναίκες της ζωής του και μπαίνει στο αεροπλάνο για να τις αναζητήσει. Οι τέσσερις επισκέψεις - έκπληξη που θα κάνει σε τέσσερις σημαντικές γυναίκες τις ζωής του θα φέρουν στην επιφάνεια μία ατέλειωτη αλυσίδα αποκαλύψεων και εκπλήξεων καθώς το παρελθόν θα ενωθεί με το παρόν.

Δείτε το trailer της ταινίας από το YouTube: Τσακισμένα λουλούδια Trailer

Αποσπάσματα από συνεντεύξεις του Τζιμ Τζάρμους

- Υπάρχει διάχυτη η αίσθηση στην ταινία ότι κάθε συνάντηση με οποιονδήποτε άνθρωπο μπορεί να αποβεί σημαντική για τον Ντον... αλλά και όχι. Ίσως είναι αυτό κάτι που υπάρχει σε όλες τις ταινίες σας: Το ότι οι άνθρωποι πηγαίνουν σε κάθε συνάντησή τους γεμάτοι προσδοκίες, ειδικά σε αυτή την ταινία όπου ο Ντον αναζητά όλες αυτές τις γυναίκες;
- Υποθέτω πως αυτό είναι κάτι που υπάρχει σε όλες τις προηγούμενες ταινίες μου γιατί είναι τόσο πολύτιμο κομμάτι της ζωής. Το απρογραμμάτιστο, το τυχαίο και η σύμπτωση - αυτά είναι που καθοδηγούν τη ζωή μας. Μπορείς να προγραμματίσεις τα πράγματα όσο πιο πολύ θέλεις, αλλά τα πιο όμορφα και βαθιά πράγματα στη ζωή μας δεν έχουν λογική. Είναι συνήθως συναισθήματα ή δεσμοί που κάνουμε με άλλους ανθρώπους - και αυτά τα πράγματα είναι πολύ μυστηριώδη. Υφαίνουν έναν ολόκληρο ιστό ζωής για 'μένα και πάντοτε προσπαθούσα να φτιάχνω ταινίες που γενικώς δεν ανήκουν σε κάποιο συγκεκριμένο είδος. "Ο Νεκρός" χρησιμοποιούσε το είδος του γουέστερν σαν ένα γενικό πλαίσιο, το "Ghost Dog" κάνει αναφορές σε πολλά κινηματογραφικά είδη χωρίς να ανήκει εντελώς σε κάποιο από αυτά, όπως, με τον ίδιο τρόπο και αυτή η ταινία δεν είναι - κατά τη γνώμη μου - μία ρομαντική κωμωδία, ούτε είναι και μία τραγική, σκυθρωπή ταινία. Είναι κάτι το ενδιάμεσο και ελπίζω πως δεν έχει κατηγορία.

-Πιστεύετε ότι ο Ντον είναι αισιόδοξος ή απαισιόδοξος;
- Πιστεύω πως δεν είναι τίποτα από τα δύο, τουλάχιστον στην αρχή. Είναι στατικός. Έχει μία μεγάλη τρύπα μέσα του. Αν με ενδιέφερε να αναπτύξω την παράλληλη ιστορία του - που δεν μ' ενδιαφέρει - θα είχα απάντηση για αυτό. Δεν με ενδιαφέρει από πού προέκυψε αυτή η τρύπα. Η ταινία ξεκινά και αυτή απλώς υπάρχει μέσα του. Στην αρχή, δεν έχει αίσθηση του εαυτού του, κι έτσι δεν ξέρω αν γνωρίζει ο ίδιος αν είναι αισιόδοξος ή απαισιόδοξος.

- Εφόσον δεν υπαγορεύετε στο κοινό πώς να νιώσουν και τι να σκεφτούν, ιδανικά τι θα θέλατε να πάρουν μαζί τους από την ταινία;
- Εφόσον δεν με ενδιαφέρει να ηθικολογήσω ή να διδάξω στον οποιονδήποτε το οτιδήποτε, δεν θέλω να πω "η ταινία έχει αυτή την επίδραση" - γιατί δεν είμαι ακριβώς σίγουρος. Γνωρίζω ότι δεν θέλω να πέσει η αυλαία στο τέλος της ταινίας και να τα έχω όλα ξεκαθαρισμένα. Θέλω ο χαρακτήρας του Ντον να βρίσκεται μέσα στο μυαλό των θεατών όταν θα πέσουν οι τίτλοι τέλους.

Αποσπάσματα από συνέντευξη στο ΒΗΜΑ:

Τζιμ Τζάρμους: «Μαθαίνω λοιπόν ότι είδατε την ταινία στις 8.00 το πρωί. Αληθεύει;».
- Ναι.
«Αμάν "πακέτο", μάγκα μου! Το εκτιμώ πολύ. Πώς τα καταφέρατε;».
- Μα η αίθουσα ήταν κατάμεστη και κανένας δεν κουνιόταν στη θέση του.
«Πιθανόν επειδή όλοι κοιμούνταν... Πάντως σας ευχαριστώ που το κάνατε και σας ευχαριστώ που θελήσατε να μου μιλήσετε, αν και δεν μπορώ να καταλάβω τον λόγο...».
- Εχει τύχει ποτέ να χτυπήσουν τη δική σας πόρτα από το παρελθόν;
«Τη δική μου; Ναι. Αλλά δεν θέλουμε να μιλήσουμε γι' αυτά τα πράγματα... Τα "Τσακισμένα λουλούδια" δεν είναι μια αυτοβιογραφική ταινία. H ιδέα ήρθε στη Σάλι Ντράιβερ και στον Μπιλ Ρέιντεν ενώ έγραφαν ένα άλλο σενάριο πριν από πέντε-έξι χρόνια. Μου έδωσαν την ιδέα τους, τη φύλαξα μέσα μου για μερικά χρόνια, όπως κάνω με όλες τις ιδέες, και την επεξεργάστηκα. Εν τω μεταξύ είχα ήδη συμφωνήσει με τον Μπιλ Μάρεϊ να κάνουμε κάτι διαφορετικό το οποίο όμως κατά βάθος δεν μου άρεσε. Και επειδή σιχαίνομαι το rewriting των σεναρίων μου, του πρότεινα αυτή την ιδέα και συμφώνησε. Σε δύο εβδομάδες είχα γράψει το σενάριο και αρχίσαμε. Είμαι λοιπόν πολύ ευχαριστημένος με τα "Τσακισμένα λουλούδια" γιατί υπήρξε το αποτέλεσμα πίστης μου σε κάτι, χωρίς όμως να το κάνω σκοπίμως».
- Με τις ταινίες σας δεν εκφράζετε κάποια άποψη για τον κόσμο;
«Αυτό είναι αναπόφευκτο σε κάθε μορφή έκφρασης. Απλώς δεν θέλω να το αναλύω».
- Γιατί;
«Γιατί δεν θέλω να χάσω τη μαγεία του όλου πράγματος. Με τα "Τσακισμένα λουλούδια", π.χ., διατήρησα μια απόσταση, δεν αναρωτήθηκα ποτέ "τι σημαίνει;". Δεν επέτρεψα στο μυαλό μου να μπει σε αυτή τη διαδικασία. Με ενδιέφεραν μόνο οι συναισθηματικοί τόνοι της ταινίας. Τι γίνεται με αυτόν τον τύπο για τον οποίο στην αρχή της ιστορίας διόλου δεν νοιάζομαι; Αυτό για μένα ήταν μια πρωτιά διότι σε όλες τις προηγούμενες ταινίες μου ξεκινώ από μια αγάπη για τους ήρωές μου. Ακόμη και αν έχουν ελαττώματα, τους αγαπώ. Εδώ όμως δεν αγαπώ τον Ντον Τζόνσον στην αρχή των "Τσακισμένων λουλουδιών" και δεν νιώθω τίποτε για αυτόν. Στο τέλος όμως κάτι έχει αλλάξει. Και ο Μπιλ Μάρεϊ είναι ένας ηθοποιός που μπορεί να υποδυθεί καλά έναν τέτοιον άνθρωπο. Τι σημαίνει όμως αυτή η ιστορία; Δεν ξέρω και δεν θέλω να μάθω. Αλλωστε για μένα το θέμα της ταινίας είναι ότι πολλά πράγματα στη ζωή δεν έχουν απαντήσεις. Ειλικρινά δεν έχω ιδέα ποια είναι η μητέρα, ποιο είναι το παιδί ή αν όντως υπάρχει παιδί, και δεν έχει σημασία».
- Τι είναι αυτό που σας αρέσει στον Μπιλ Μάρεϊ;
«Οπως ο Μπάστερ Κίτον, ο οποίος είναι ένας από τους αγαπημένους μου σκηνοθέτες αλλά και ηθοποιούς, ο Μπιλ έχει μια μελαγχολική έκφραση που σκλαβώνει τον θεατή. Δεν λέω ότι ως ηθοποιοί έχουν τα ίδια στοιχεία ή την ίδια τεχνική, φέρνουν όμως τα ίδια αποτελέσματα. Νομίζεις ότι δεν εκφράζουν τίποτε αλλά στην πραγματικότητα εκφράζουν τα πάντα. Επίσης ο Μπιλ, τον οποίο έχω ζήσει ως άνθρωπο, είναι τρομερά συναισθηματικός με τους άλλους. Βοηθά ηλικιωμένους, τέτοια πράγματα. Στο αεροπλάνο, ενώ ερχόμασταν εδώ, μιλούσε σε όλους. Και η όλη φάση δεν ήταν ο σταρ που τον αναγνώριζαν αλλά ο κανονικός άνθρωπος που προσπαθούσε να επικοινωνήσει με τους άλλους κανονικούς ανθρώπους».
- Είναι έτσι και στη δουλειά;
«Απολύτως. Οταν γυρίζω μια ταινία σιχαίνομαι αφάνταστα την ιεραρχία. Ο ένας δεν πρέπει να μπλέκει στα πόδια του άλλου, όλοι όμως είμαστε ίσοι. Είτε είσαι ο καφετζής είτε ο Μπιλ Μάρεϊ, είμαστε όλοι ίσοι. Το ίδιο ακριβώς πιστεύει και ο Μπιλ».
- Βοήθησε και στη χρηματοδότηση της ταινίας;
«Μα οι ταινίες μου δεν κοστίζουν και τόσο πολύ, επομένως αυτός ο παράγοντας δεν είναι πρωταρχικός. Είμαι βέβαιος ότι το όνομά του θα βοηθήσει, δεν σκέφτομαι όμως ποτέ υπολογιστικά. Θέλω απλώς να κάνω τις ταινίες που εγώ θέλω να κάνω, με τους ανθρώπους που θέλω να τις κάνω. Μετά ανησυχώ για τα χρήματα. Πάνω απ' όλα με ενδιαφέρει να μένω πιστός στο όραμά μου. Είναι ευκολότερα τα πράγματα όταν έχεις στη διάθεσή σου τον Μπιλ Μάρεϊ ή τη Σάρον Στόουν, δεν χρειάστηκε όμως να βρω χρήματα για να τους αποκτήσω γιατί αυτοί οι ηθοποιοί ήταν από την αρχή οι επιλογές μου. Γράφω τα σενάριά μου πάντα με συγκεκριμένους ηθοποιούς στο μυαλό μου. Για την ακρίβεια, δεν είχα πει σε κανέναν εκτός από τον Μπιλ το τελικό καστ της ταινίας. Τους άφησα μόνο με την ιδέα της ταινίας».
- Εφόσον γράφετε τα σενάριά σας με συγκεκριμένους ηθοποιούς στο μυαλό σας δεν υπάρχει κίνδυνος να μην «κάτσει» κάποιος; Σας έχει τύχει ποτέ να αρνηθεί ένας ηθοποιός συμμετοχή σε ταινία σας;
«Οχι, εκτός από μία φορά για το "Μια νύχτα στον κόσμο". Ο Τζον Τορτούρο, λόγω άλλων υποχρεώσεών του, δεν μπορούσε να συμμετάσχει στην ιστορία που είχα γράψει συγκεκριμένα για αυτόν. Πέταξα την ιστορία του και την αντικατέστησα με το επεισόδιο της Τζίνα Ρόουλαντς και της Γουινόνα Ράιντερ».
- Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι για κάποιους σκηνοθέτες όπως εσείς, ο Γούντι Αλεν ή οι αδελφοί Κόεν διάσημοι, ακριβοπληρωμένοι ηθοποιοί δέχονται να δουλέψουν για ελάχιστα ή καθόλου χρήματα;
«Δεν μπορώ να ξέρω με ακρίβεια, νομίζω όμως ότι τα φαινόμενα απατούν. Πολλοί πιστεύουν ότι π.χ. η Σάρον Στόουν είναι μια δύσκολη ντίβα του Χόλιγουντ. Στην πραγματικότητα το μέγεθος του ρόλου, τουλάχιστον στη δική μου ταινία, δεν την ενδιέφερε καθόλου. Την ενδιέφερε το περιεχόμενο. Ετσι είναι όμως οι περισσότεροι ηθοποιοί. Παίρνουν δουλειές και ελπίζουν ότι θα τα πάνε καλά. Οταν γύριζα τον "Νεκρό" είχα τη δυνατότητα να δουλέψω με τον Ρόμπερτ Μίτσαμ, τον Γκάμπριελ Μπερν και τον Ιγκι Ποπ. Οι ρόλοι τους δεν ήταν μεγάλοι αλλά τους άρεσε η ιστορία. Οι πραγματικοί ηθοποιοί δεν ασχολούνται με το μέγεθος του ρόλου. Είναι το σύστημα και οι ατζέντηδες που τους επιβάλλονται (κάνει βαριά τη φωνή του): "Τώρα θα παίξεις σε μια μεγάλη ταινία! " ή "Αυτός ο ρόλος δεν είναι αρκετά μεγάλος. Δεν μπορείς να τον πάρεις!". Τέτοια πράγματα».
- Είχατε ποτέ μια τέτοια εμπειρία;
«Φυσικά. Τηλεφωνώ σε ατζέντη για κάποιον ηθοποιό και μου λέει: "Λυπάμαι πολύ, δεν ενδιαφέρεται". Μετά μιλώ κατ' ιδίαν με τον ηθοποιό και μου λέει ότι δεν είδε καν το σενάριό μου. Και του λέω: "Μα ο ατζέντης σου είπε όχι". "Γαμ... τον ατζέντη μου, θέλω να το κάνω! Θέλω να παίξω στην ταινία σου!". Το Χόλιγουντ είναι μια τεράστια μηχανή και πολλοί άνθρωποι βγάζουν πολλά λεφτά από τους ηθοποιούς. Επομένως δεν ξέρεις ποτέ από πού θα σου 'ρθει. Παίζουμε όλοι ένα παιχνίδι, δεν ξέρω... Δεν πρέπει όμως ποτέ να ξεχνάμε ότι, όπως οι ποδοσφαιριστές γουστάρουν να παίζουν μπάλα, έτσι και οι ηθοποιοί γουστάρουν να παίζουν ρόλους».
- Σε μία από τις πιο όμορφες στιγμές των «Τσακισμένων λουλουδιών» παρακολουθούμε στο ίδιο πλάνο τον Μπιλ Μάρεϊ να διαβάζει ένα δακτυλογραφημένο γράμμα και τον Τζέφρεϊ Ράιτ να παλεύει με το Internet. Πόσο άνθρωπος του Διαδικτύου είστε και συμφωνείτε με την άποψη πως, παρ' ότι το Internet έχει σαφώς μικρύνει τις αποστάσεις ανάμεσα στους λαούς, έχει ταυτοχρόνως «σπάσει το λουλούδι» της πραγματικής ανθρώπινης επικοινωνίας;
«Τα συναισθήματά μου είναι ανάμεικτα. Δεν χρησιμοποιώ το Διαδίκτυο, δεν μου αρέσουν τα e-mail, δεν απαντώ σε αυτά που δέχομαι γιατί σπανίως τα διαβάζω και δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί κανείς να απολαύσει ένα βιβλίο μέσα από την οθόνη ενός κομπιούτερ. Λατρεύω τα βιβλία και τα γράμματα ως αντικείμενα και συνεχίζω να γράφω ακόμη και σήμερα τα σενάριά μου στο χέρι γιατί μου αρέσει να κουβαλώ τις σημειώσεις μου σε σημειωματάριο. Τρομάζω στη σκέψη ότι οι ιδέες μου ταξιδεύουν κάπου στον κυβερνοχώρο. Νομίζω ότι αν αυτό ποτέ γίνει θα σημάνει μια καταστροφή. Παρ' όλα αυτά, πιστεύω ότι ο κυβερνοχώρος με έναν παράξενο τρόπο έχει αλλάξει τη γλώσσα και τη ζωή μας. H άμεση απόκτηση πληροφοριών για οτιδήποτε είναι εκπληκτική, ενώ ένα δώρο του Internet είναι ότι σου δίνει πληροφορίες που δεν έχουν λογοκριθεί».