Γεννήθηκε το 1957 στην Οριμάτιλα της Φινλανδίας. Δεν έχει κάνει σπουδές κινηματογράφου. Άρχισε να κινηματογραφεί το 1983. Μέχρι τότε είχε δουλέψει ως ταχυδρόμος, λαντζιέρης και κριτικός κινηματογράφου. Η ενασχόλησή του με το σινεμά καλύπτει τους τομείς του σεναρίου, της σκηνοθεσίας, της παραγωγής και του μοντάζ.
O Καουρισμάκι διαθέτει και μια σταθερή προσωπική φιλοσοφία, με μόνιμο άξονα τον άνθρωπο και τον σεβασμό γι΄αυτόν. Οι ήρωές του αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες, ή και συχνά τις τραγωδίες, της ύπαρξης, για να ανακαλύψουν τελικά τι είναι αληθινά σημαντικό και τι αξίζει να επιδιώκει κανείς στη ζωή. Και πάντα, η αισιοδοξία του σκηνοθέτη και η βαθιά πίστη του στην αγαθή φύση των απλών ανθρώπων διαχέονται στο έργο του.
Έχει προσκληθεί δύο φορές στο Προεδρικό Μέγαρο της Φινλανδίας από δύο διαφορετικούς πρωθυπουργούς. Αρνήθηκε και τις δύο προσκλήσεις λέγοντας στον πρώτο "Λυπάμαι, θα λείπω σε ταξίδι στα προάστια" και στον δεύτερο "φοβάμαι ότι εκείνη την ώρα έχει αγώνα χόκεϊ". Το ίδιο απόλυτος ήταν και το 2002 στο Φεστιβάλ της Νέας Υόρκης όταν η Αμερικανική κυβέρνηση αρνήθηκε να χορηγήσει βίζα στον Ιρανό συνάδελφό του Αμπάς Κιαροστάμι. Αρνήθηκε να παρευρεθεί λέγοντας “Αν η σημερινή αμερικανική κυβέρνηση δε θέλει έναν Ιρανό, δεν έχει ανάγκη ούτε από έναν Φινλανδό. Εμείς δεν έχουμε καν πετρέλαιο” είπε χαριτολογώντας


Αποσπάσματα  από συνεντεύξεις του σκηνοθέτη στον ημερήσιο Ελληνικό τύπο

(...) για την άνοδο του ρατσισμού: «Aποδεικνύει ότι το ανθρώπινο είδος δεν έμαθε τίποτα σε 2.000 χρόνια. Eίναι ζήτημα χρόνου πότε ο πλανήτης θα μας πετάξει έξω. Θα είμαι αισιόδοξος όμως όσο υπάρχουν μπαρ».

(...) για το ότι οι ταινίες του είναι μάλλον αισιόδοξες: «Στις ταινίες μου αγαπώ τους χαρακτήρες και θέλω να τους δίνω ελπίδα διαφυγής».

(...) για το αν το «Mακριά πετούν τα σύννεφα» δίνει λύση στο πρόβλημα της ανεργίας: «Ο Zαν Pενουάρ προσπάθησε να σταματήσει το B  Παγκόσμιο Πόλεμο με τη «Mεγάλη Xίμαιρα». Δεν τα κατάφερε. Tο σινεμά δεν δίνει λύσεις, αντικατοπτρίζει προβλήματα. Aλλωστε, δεν είμαι μέλος του Kοινοβουλίου! »

(...) για τον αγαπημένο του σκηνοθέτη: «Eίμαι "φαν" του Σαμπρόλ. Eίναι από τους ελάχιστους που διατήρησαν το στιλ τους».

(...) για τον Aγγελόπουλο: «Eίναι αδύνατο να μιλήσω για τις ταινίες του, γιατί ξέρω μόνο τους φινλανδικούς τίτλους. Eίχα δει μία με τον Mαστρογιάνι να περιπλανιέται... Ο Aγγελόπουλος είναι πολύ καλός σκηνοθέτης, λίγο χιούμορ όμως δεν βλάπτει».

(...) γιατί όταν έμαθε ότι το «Mακριά πετούν τα σύννεφα» είχε προταθεί για Οσκαρ καλύτερης ταινίας, το απέσυρε: «Ο διαγωνισμός των Οσκαρ είναι παιχνίδι σε νηπιαγωγεία για τα πρωινά της Kυριακής. Tο 1962 κάτι γινόταν. Tώρα πρέπει να δεις 99 ταινίες για να είναι μία καλή. Aν το σινεμά ήταν καλό, δεν θα ήμουν εγώ εδώ».

(...) για το όνειρό του: «Nα κάνω ταινίες χαμηλότερου προϋπολογιαμού και πιο ασκητικές. Θα μου πάρει 5 χρόνια, αλλά ελπίζω να φτάσω στο σημείο να κάνω μία ταινία χωρίς εικόνα και ήχο».

­ Δεν θα μου αποκαλύψετε λοιπόν πώς γίνεται και οι περισσότερες ταινίες σας είναι παταγώδεις εμπορικές αποτυχίες;

«Υπερβάλλετε τώρα! Μόνο οι μισές ήταν αποτυχίες! Και δεν μπορώ να καταλάβω πώς γίνεται αυτό, αφού πρόκειται για αληθινά αριστουργήματα της Εβδομης Τέχνης! (Πάντως στην Ελλάδα δεν είχα ποτέ τέτοιο πρόβλημα ­ ήταν από τις πρώτες χώρες που υποδέχθηκε πριν από δεκαπέντε χρόνια ταινία μου). Ίσως ο λόγος είναι ότι ο κόσμος δεν είναι αρκετά ώριμος να επεξεργαστεί εις... βάθος το έργο μου. Πλανήθηκα λοιπόν πλάνην οικτράν όταν αποφάσισα κάποτε να γυρίσω μια ταινία για την Παλαιά Διαθήκη, νομίζοντας ότι θα έχει παγκόσμια απήχηση. Γιατί απλούστατα ο κόσμος δεν είχε μπει στον κόπο να διαβάσει το βιβλίο».
­ Αλήθεια, πώς ξυπνάτε το πρωί;

«Συνήθως ξεκαρδισμένος στα γέλια. Μάλιστα σε κάποιο ξενοδοχείο μού είχε κάνει επανειλημμένως παράπονα η διεύθυνση: "Κύριε Καουρισμάκι, δεν μπορείτε να γελάτε κατ' αυτόν τον θορυβώδη τρόπο κάθε πρωί. Οι άλλοι πελάτες είναι έξω φρενών μαζί σας"».

­ Υπάρχει κάτι για το οποίο θα αφιερώνατε μια ολόκληρη ζωή;

«Ναι, βέβαια, για την ίδια τη ζωή θα θυσίαζα τα πάντα».

­ Πείτε μας μια μικρή, φωτεινή ιστορία από αυτή τη ζωή.

«Μπορώ να σας διηγηθώ την αρχή μιας παιδικής ιστορίας που μόλις άρχισα να γράφω (ανοίγει το σημειωματάριό του). Πρόκειται για την ιστορία μιας πασχαλίτσας που κάνει οτοστόπ καταμεσής του δάσους. Σταματάει ο Αρκούδος και την παίρνει μαζί του ­ πίσω από το αφτί του, που είναι και πολύ αναπαυτικά. "Εχε χάρη που δεν είμαι μύγα", του λέει, "γιατί θα σου έπαιρνα τα αφτιά". Στον δρόμο τους συναντούν και έναν κροκόδειλο... Για να καταλάβετε τι τεμπέλης που είμαι ως εκεί έχω φτάσει. Με τόσα σενάρια που γράφω, τι να πρωτοπρολάβω ο έρημος».

­ Και το «Μακριά πετούν τα σύννεφα» δεν είναι βασισμένο σε μια δική σας, αληθινή ιστορία;

«Ηθελα να κάνω μια ταινία για την ανεργία στη Φινλανδία. Προσπαθούσα να κατεβάσω καμιά ιδέα, αλλά δεν είχα έμπνευση. Ωσπου ένα βράδυ στο Κιότο της Ιαπωνίας, εκεί όπου καθόμουν στο μπαρ ενός ξενοδοχείου περιμένοντας τη γυναίκα μου και τον φίλο μου τον Μάτι Πελονπάα (σ.σ. πρωταγωνιστή στις περισσότερες από τις ταινίες του), είδα σε μια γωνία έναν ανέκφραστο maitre d' hotel. Στεκόταν εκεί μόνος χωρίς να κάνει απολύτως τίποτα. Σκέφτηκα ότι ο άνθρωπος αυτός ήταν άνεργος, και ας εισέπραττε ένα μισθό κάθε μήνα. Οταν ύστερα από λίγο ήρθε ο Μάτι, του είπα: "Κοίταξέ τον καλά, αυτός θα είναι ο επόμενος ρόλος σου". Εμελλε όμως να παίξει σε μια άλλη ταινία. Πέθανε δύο εβδομάδες πριν από τα γυρίσματα. Και το "Μακριά πετούν τα σύννεφα" είναι αφιερωμένο στη μνήμη του».

­ Υπάρχει, αλήθεια, κάποιο καρέ ταινίας σας που θα μπορούσε να τον «συνοψίσει»;

«Υπάρχει μια σκηνή από το "Οι Λένινγκραντ καουμπόις πάνε Αμέρικα" που τελικά κόπηκε στο μοντάζ. Ο Μάτι ­ ως Μωυσής ­ έχει φθάσει πλέον στη Ρωσία. Του ζητάω να βάλει τα χέρια του στην τσέπη. Αφήστε όμως να σας δείξω τι έκανε». (Σηκώνεται όρθιος, κοιτάζει βλοσυρός στο κενό, το πρόσωπό του παγώνει για λίγο. Υστερα βάζει τα χέρια στην τσέπη και του ξεφεύγει ένα αβίαστο, παιδιάστικο χαμόγελο).

­ Αυτός ήταν λοιπόν ο φίλος σας;

«Αυτή η σκηνή ήταν μισή εκείνος, μισή εγώ».

­ Μα, η φιλία δεν είναι πια παρωχημένη έννοια;

«Φυσικά, γιατί ο περισσότερος κόσμος δεν έχει χρόνο. Εγώ όμως παραμένω αργόσχολος».

Φιλμογραφία
2007     To Each His Cinema (απόσπ. "La Fonderie")

2006     Φώτα στο σούρουπο

2004     Visions of Europe (απόσπ. "Bico")

2002     Δέκα λεπτά αργότερα: Η τρομπέτα (απόσπ. "Τα Σκυλιά δεν έχουν Κόλαση ")

2002     Ο άνθρωπος χωρίς παρελθόν

1999     Γιούχα

1996     Μακριά πετούν τα σύννεφα  

1996     Välittäjä (μ.μ.)

1994     Total Balalaika Show (ντοκ.)

1994     Leningrad Cowboys Meet Moses

1994     Take Care of your Scarf, Tatjana

1992     Μποέμικη ζωή  

1992     These Boots (μ.μ.)

1992     Those Were the Days (μ.μ.)

1990     Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο  

1990     Η γυναίκα με τα σπίρτα

1989     Οι Λένινγκαρντ καουμπόις πάνε Αμέρικα

1988     Αριέλ

1987     Ο Άμλετ κάνει μπίζνες  

1987     Rich Little Bitch (μ.μ.)

1987     Thru the Wire (μ.μ.)

1986     Shadows in Paradise

1986     Rocky VI (μ.μ.)

1985     Calamari Union  

1983     Crime and Punishment

1981     The Saimaa Gesture (ντοκ.)